Kamienica Pod Matką Boską w Krakowie

Historia

Kamienica Pod Matką Boską, usytuowana w Krakowie, ma bogatą historię, sięgającą II połowy XIV wieku, kiedy to została wzniesiona. W XV wieku przeszła istotne zmiany, gdy dokonano jej nadbudowy oraz przebudowy, a także wzniesiono zarówno oficynę tylną, jak i boczną, które charakteryzują się stylem z gankiem podpieranym przez kamienne wsporniki.

Na początku XVI wieku budowla zyskała nowe oblicze, gdyż została przekształcona w stylu renesansowym. W II połowie XVI wieku jej właścicielami byli Spinkowie. W 1611 roku za sprawą M. Rurychta, krakowskiego pisarza prowentowego, kamienica została wyremontowana. Wówczas w fasadzie budynku stworzono niszę, w którą umieszczono manierystyczną figurę Matki Boskiej z Dzieciątkiem.

Równocześnie, oficyny zyskały bogate dekoracje, wzbogacone polichromiami o motywach roślinnych. Między latami 1616 a 1638 budynek przechodził w ręce J. Walkanowskiego, a w 1640 roku powrócił do Spinków. Na początku XVIII wieku kamienica przypadła rodziny Ochockich, którzy przeprowadzili gruntowną przebudowę wnętrz, adaptując jedno z pomieszczeń na aptekę.

Od 1779 do 1864 Kamienica pozostawała w rękach Chorosiewiczów. W 1780 roku odbudowano zniszczone oficyny, a na przełomie XVIII i XIX wieku miała miejsce kolejna przebudowa, która nadała budynkowi klasycystyczny styl. W trzeciej ćwierci XIX wieku Feliks Księżarski zrealizował inwentaryzację gotycko-renesansowych portali, z których jeden przeniesiono do południowej wieżyczki Sukiennic.

W 1872 roku, w granicznej ścianie kamienicy powstało przejście do sąsiedniej Kamienicy Wanzamowskiej (nr 5). W 1876 roku wzniesiono trzecie piętro, przeprowadzono gruntowną przebudowę oficyn oraz połączono je z budynkiem frontowym za pomocą drewnianych ganków. W latach 1931 oraz w latach 50. XX wieku dokonano przebudowy parteru fasady, a w latach 60. nastąpiły dalsze zmiany w oficynach.

W 1993 roku budynek przeszedł remont, a w latach 1998-1999 poddano go kolejnym pracom konserwatorskim. 26 czerwca 1931 Kamienica została wpisana do rejestru zabytków, a dodatkowo znajduje się w gminnej ewidencji zabytków.

Architektura

Kamienica Pod Matką Boską w Krakowie wyróżnia się czterema kondygnacjami, które nadają jej wyjątkowy charakter. Fasada budynku jest trójosiowa, a jej eklektyczny wystrój przyciąga uwagę dzięki licznym detalom gotycko-renesansowym, które udało się zachować przez lata.

W parterze znajduje się półkoliście zwieńczony kamienny portal, co stanowi interesujący element architektoniczny. W miejscu, gdzie parter styka się z pierwszym piętrem, położona jest wnęka, w której można podziwiać manierystyczną figurę Matki Boskiej z Dzieciątkiem. To właśnie od tej figury pochodzi nazwa budynku.

Okna na pierwszym i drugim piętrze utrzymane są w stylu gotycko-renesansowym, posiadając obramienia z pilastrami i gzymsami, co dodatkowo podkreśla elegancję tego obiektu. Ponadto, drugie i trzecie piętro oddzielone są gzymsem, który wyraźnie akcentuje wysokość budynku przed rokiem 1876.

Wnętrza kamienicy frontowej zachowały wiele interesujących detali, w tym XVI-wieczne belkowe stropy oraz zdobione portale w sieni. W oficynach można z kolei spotkać gotycki portal, renesansowe polichromie oraz piękny kominek, co czyni to miejsce jeszcze bardziej wyjątkowym.

Przypisy