UWAGA! Dołącz do nowej grupy Kraków - Ogłoszenia | Sprzedam | Kupię | Zamienię | Praca

Hieronim Tarnowski

Dawid Wilk

Dawid Wilk


Hieronim Jan hrabia Tarnowski, znany również jako przedstawiciel rodu Leliwa, to postać, która zyskała uznanie jako polski publicysta oraz działacz polityczny. Urodził się 12 sierpnia 1884 roku w Krakowie, mieście bogatym w historię i kulturę, a jego życie zakończyło się 31 października 1945 roku, także w Krakowie.

Tarnowski był nie tylko osobą zaangażowaną w działalność polityczną, ale także pisarzem, który swoimi tekstami wpływał na społeczeństwo. Jego prace odzwierciedlają ważne zmiany i wydarzenia historyczne, które miały miejsce w Polsce w pierwszej połowie XX wieku.

Życiorys

Hieronim Tarnowski był synem Stanisława Kostki oraz Róży Marii Augusty hr. Branickiej h. Korczak, żyjącej w latach 1854–1942. Otrzymał staranne wykształcenie, a jego studia koncentrowały się na leśnictwie, które odbył w Monachium. Tarnowski był nie tylko znawcą literatury polskiej i obcej, ale także historią zajmował się w sposób dogłębny.

W czasie I wojny światowej walczył w armii austro-węgierskiej jako członek 2 Pułku Lansjerów księcia Schwarzenberga. Po powrocie do Krakowa w lipcu 1915 roku, awansował do stopnia oberleutnanta i objął zarządzanie dwoma szpitalami wojskowymi aż do zakończenia wojny. Wziął udział także w wojnie polsko-czechosłowackiej o Śląsk Cieszyński, walcząc w stopniu porucznika. W trakcie wojny polsko-bolszewickiej służył w 8 Pułku Ułanów księcia Józefa Poniatowskiego, a później pełnił funkcję adiutanta generała Maxima Weyganda.

Po zakończeniu działań wojennych, Hieronim Tarnowski zajął się odbudową pałacu w Rudniku nad Sanem, który został zniszczony podczas konfliktu. W 1922 roku dysponował już majątkiem ziemskim o powierzchni 11 370 ha. W tym czasie był również jednym z założycieli Stronnictwa Zachowawczego, a ponadto pełnił rolę wydawcy razem z Konstantym Broel-Platerem, a później samodzielnie. Tarnowski był jednym z redaktorów pisma konserwatywno-monarchistycznego „PRO Fide, Rege et Lege” (1926–1928), które kontynuowało wcześniejsze tradycje „Biuletynu Stronnictwa Zachowawczego” (1923–1925).

W obliczu wybuchu II wojny światowej zaangażował się w działalność konspiracyjną. W czasie konfliktu ukrywał kilkoro Żydów, w tym profesora Ludwika Ehrlicha, a w październiku 1939 roku udzielił krótkoterminowej opieki pułkownikowi Tadeuszowi Komorowskiemu. Po wkroczeniu wojsk radzieckich w październiku 1944 roku, na skutek decyzji nowej władzy, został wywłaszczony i zmuszony do opuszczenia majątku, otrzymując jednocześnie zakaz powrotu do niego. Początkowo znalazł schronienie w domu gajowego swego zięcia w majątku Góra Ropczycka, a następnie przeniósł się do Krakowa, gdzie mieszkał pod opieką rodziny aż do końca swojego życia.

Hieronim Tarnowski zmarł i został pochowany na Cmentarzu Rakowickim, w kwaterze Ł-płn-po lewej Czeczelów. Był mężem Wandy z Zamoyskich, życia w latach 1892–1965, z którą miał córkę Zofię oraz dwóch synów: Stanisława (1918–2006) i Artura (1930–2012).

Publikacje

Hieronim Tarnowski był autorem wielu znaczących publikacji, które przyczyniły się do zrozumienia tematów politycznych i społecznych swoich czasów.

  • Dziesięciolecie niepodległości, druk. Zakładów Drukarskich W. Piekarniaka, Warszawa, 1929,
  • O niektórych zbieżnych przejawach życia politycznego we Francji i u nas i o ich konsekwencjach, wydawnictwo własne, Warszawa, 1927.

Odznaczenia

Hieronim Tarnowski zdobł wiele ważnych odznaczeń w trakcie swojej kariery. Wśród nich znajdują się:

  • krzyż za obronę Śląska Cieszyńskiego II klasy, przyznany 2 października 1919,
  • medal pamiątkowy za obronę Śląska Cieszyńskiego.

Przypisy

  1. a b Hieronim Jan hr. Tarnowski z Tarnowa h. Leliwa. www.sejm-wielki.pl. [dostęp 30.12.2020 r.]
  2. Do tradycji pisma wydawanego przez Hieronima Tarnowskiego nawiązuje obecnie wydawany kwartalnik „Pro Fide Rege et Lege”.
  3. Lokalizator Grobów - Zarząd Cmentarzy Komunalnych [online], www.zck-krakow.pl [dostęp 07.05.2020 r.]
  4. Franciszek Ksawery Latinik: Walka o Śląsk Cieszyński w r. 1919. Cieszyn: P. Mitręga, 1934 r., s. 143. [dostęp 07.05.2020 r.]
  5. Hieronim H. Tarnowski, O niektórych zbieżnych przejawach życia politycznego we Francji i u nas i o nich konsekwencjach, Warszawa: nakł. aut, 1927 r.
  6. Hieronim H. Tarnowski, Dziesięciolecie niepodległości, Warszawa 1929 r.
  7. Wojciech Roszkowski, Lista największych właścicieli ziemskich w Polsce w 1922 r., w: Przegląd Historyczny, 1983 r., Tom 74, Numer 2.
  8. Konrad Zawadzki oraz Z. Brulińska, G. M. Lewandowska, J. Marciniak, E. Tomczak. Bibliografia czasopism warszawskich 1579-1981, Tom III (Litery M-Q), wydawnictwo Biblioteki Publicznej m. st. Warszawy, Warszawa, 2001 r., str. 397.

Oceń: Hieronim Tarnowski

Średnia ocena:4.65 Liczba ocen:13