Jerzy Gierula


Jerzy Kazimierz Gierula, urodzony 20 lutego 1917 roku w Krakowie, a zmarły 14 stycznia 1975 roku w tym samym mieście, był znaczącą postacią w polskiej nauce. Pełnił funkcję członka korespondenta w Polskiej Akademii Nauk, co podkreśla jego wkład w rozwój badań naukowych w naszym kraju.

Jako profesorAkademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, Jerzy Gierula prowadził badania w obszarze fizyki cząstek elementarnych oraz jądra atomowego, znacząco przyczyniając się do postępu tej dziedziny wiedzy.

Życiorys

W 1935 roku Jerzy Gierula ukończył Gimnazjum im. A. Witkowskiego w Krakowie. Jeszcze w tym samym roku rozpoczął studia z zakresu fizyki na Uniwersytecie Jagiellońskim, które jednak musiał przerwać z powodu wybuchu II wojny światowej.

Podczas niemieckiej okupacji Gierula pracował jako zegarmistrz, a jednocześnie kontynuował kształcenie w sposób konspiracyjny, będąc aktywnym w latach 1942–1944. W 1945 roku z sukcesem ukończył swoje studia, a następnie objął stanowisko asystenta w Katedrze Fizyki Doświadczalnej Uniwersytetu Jagiellońskiego.

W latach 1949–1950 Jerzy Gierula miał okazję odbyć studia uzupełniające w Zurychu. W 1950 roku obronił swoją pracę doktorską pod tytułem Angular distribution of Compton coincidenses, napisaną pod kierunkiem profesora Mariana Mięsowicza. Po obronie rozpoczął pracę w Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, gdzie zajmował stanowisko adiunkta w II Katedrze Fizyki.

Od 1951 do 1956 roku był kierownikiem Katedry Fizyki w Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie. W roku 1956 Gierula podjął pracę w Instytucie Badań Jądrowych w Warszawie, gdzie do 1969 roku kierował Pracownią Emulsyjną. Z jednoczesnym zatrudnieniem w Akademii Górniczo-Hutniczej, w 1961 roku uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1969 roku tytuł profesora zwyczajnego.

Od 1969 roku, aż do swojej śmierci, pracował w krakowskim oddziale Instytutu Badań Jądrowych jako kierownik Zakładu Fizyki Jądrowej Wysokich i Średnich Temperatur. W swoich badaniach skupiał się na fizyce cząstek elementarnych oraz jądra atomowego. W latach 50. uczestniczył w badaniach dotyczących hiperjąder, a dekadę później w międzynarodowych projektach analizy statystycznej zderzeń protonów o wysokich energiach, opracowując tzw. dwukomponentowy model zderzeń.

W 1969 roku został członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk. Warto również wspomnieć, że jego siostrą była Danuta Gierulanka. Jerzy Gierula zmarł w Krakowie i został pochowany na cmentarzu Rakowickim w kwaterze LXV-4-40.

Ordery i odznaczenia

Oto zestawienie odznaczeń i wyróżnień, które uzyskał Jerzy Gierula:

  • Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, przyznany w 1972 roku,
  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, nadany w 1964 roku,
  • Medal 10-lecia Polski Ludowej, otrzymany w 1955 roku,
  • Medal Mariana Smoluchowskiego, przyznany w 1970 roku.

Nagrody

Jerzy Gierula, uznany za wybitnego badacza, został uhonorowany Nagrodą Państwową III stopnia w kategorii zespołowej w 1952 roku.

Wyróżnienie to przyznano za jego istotny wkład w zespołowe badania nad promieniami kosmicznymi, co stanowiło ważny krok w zrozumieniu tego fascynującego zjawiska.

Przypisy

  1. a b Jerzy Kazimierz Gierula – Historia AGH [online], historia.agh.edu.pl [dostęp 24.07.2024 r.] .
  2. Lokalizator Grobów - Zarząd Cmentarzy Komunalnych [online], www.zck-krakow.pl [dostęp 24.07.2024 r.] .
  3. Medal Mariana Smoluchowskiego | Polskie Towarzystwo Fizyczne [online], www.ptf.net.pl [dostęp 24.07.2024 r.] .
  4. GIERULA, Jerzy [online], Polska Akademia Nauk - Członkowie PAN [dostęp 01.02.2023 r.] (pol.).
  5. Gierula Jerzy, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 18.02.2022 r.] .
  6. Uchwała Prezydium Rządu w sprawie przyznania nagród za osiągnięcia w dziedzinie nauki, postępu technicznego, literatury i sztuki za rok 1952. „Trybuna Ludu”. Rok V, Nr 203 (1265), s. 6, 24.07.1952 r. Warszawa: KC PZPR. [dostęp 24.07.2024 r.] 

Oceń: Jerzy Gierula

Średnia ocena:4.52 Liczba ocen:19